Ý nghĩa ngày rằm tháng 6 trong Phật giáo Nam Tông
Ngày Rằm tháng Sáu, có lẽ đối với người Việt Nam thì chỉ là một ngày Rằm bình thường, chẳng có chút gì gọi là quan trọng, nếu không nói là quá xa lạ với người Việt chúng ta.
Tuy nhiên, với Tăng Tín đồ Phật Giáo Nam truyền, ngày Rằm tháng Sáu có rất nhiều ý nghĩa quan trọng trong cuộc đời lịch sử và hoằng pháp của Đức Phật. Ngày Rằm tháng Sáu còn được gọi là ngày Āsaḷhapūjā.
Pūjā nghĩa là tôn kính, quý kính, còn có nghĩa là sự dâng cúng, cúng dường. Ở đây, Pūjā còn có nghĩa là ngày lễ lớn. Āsaḷha là tên một tháng trong lịch của Ấn Độ. So với âm lịch Việt Nam, Āsaḷha tương ứng với tháng Sáu.
Cái mà hiện hữu, là bất sinh và bất diệt. Từ đâu mà việc sinh sẽ tới? Chẳng cái gì sinh ra từ cái trống rỗng. Cái chết xảy ra ở đâu? Chẳng cái gì mất đi trong cái trống rỗng. Cái mà hiện hữu là vĩnh hằng. Thời gian không tạo ra phân biệt cho nó; thời gian không ảnh hưởng tới nó. Sự tồn tại này không bên trong sự hiểu của chúng ta bởi vì các giác quan của chúng ta chỉ có thể hiểu hình và dạng. Các giác quan của chúng ta không thể hiểu thấu cái ở bên ngoài tên và hình.
Biết rõ nhờ buông xả
Tôi học được rằng, chánh niệm và tỉnh giác là hai yếu tố khác nhau về tính chất và tác dụng, nhưng chúng lại bổ túc và hầu như luôn đi đôi với nhau như hai mặt của bàn tay. Chánh niệm thuộc về định, và tỉnh giác thuộc về tuệ. Chánh niệm giữ tâm trọn vẹn trên đối tượng, và tỉnh giác soi sáng đối tượng.
Ví dụ như ta cầm một cây đèn pin để soi chiếu một vật gì. Giữ cho yên và chiếu đúng trên đối tượng là chánh niệm, soi sáng để thấy rõ đối tượng là tỉnh giác.
Thiền và Phương pháp
Thiền không phải là kiểm soát, bởi vì kiểm soát tạo ra căng thẳng và thiền dựa trên thảnh thơi. Thiền có vài điều bản chất trong nó, dù bất kì phương pháp nào. Nhưng vài điều bản chất đó là cần trong mọi phương pháp.
Thứ nhất là trạng thái thảnh thơi: không tranh đấu với tâm trí, không kiểm soát tâm trí, không tập trung.
Thứ hai, chỉ quan sát với nhận biết thảnh thơi bất kì cái gì đang diễn ra, không có bất kì can thiệp nào... chỉ quan sát tâm trí, một cách im lặng, không có bất kì phán xét nào, bất kì đánh giá nào.
Có lẽ không ai trong chúng ta, những Phật tử tại gia, đặc biệt là những người căn cơ, có duyên lành với Đại thừa chánh pháp, ưa chuộng con đường trí huệ giải thoát của đức Phật, lại không từng nghe qua hay đọc qua ở đâu đó, chí ít là năm ba lần trong đời, lời dạy của đức Phật : "Tất thảy pháp đều là Phật pháp - Nhất thiết pháp giai thị Phật pháp" hoặc "Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp - Không gì chẳng phải là Phật pháp".
