Tự truyện: Hành Trạng Một Thời Của Sơ Tổ Huyền Không

… Gần tầng lầu của ngài Giới Nghiêm ở có một cái phòng luôn luôn khoá cửa, tôi hỏi thị giả của ngài là sư Thiện Tài mới biết đấy là thư viện. Sư Thiện Tài rất mến tôi nên ổng hay rủ vào cốc uống trà, cà phê. Tôi hỏi sư mượn chìa khoá thư viện để vào đấy đọc sách.
Ở đâu cũng bụi bặm, tôi phải ra tay quét dọn cho sạch sẽ. Rõ là cả chùa chẳng ai đọc cả. Có nhiều bộ sách dày chưa hề có ai mở ra, ví dụ như bộ Đại cương Triết học sử Trung Quốc hai tập dày của Nguyễn Hiến Lê, và cả nhiều bộ sách của Nguyễn Duy Cần nữa. Ôi là cả một kho tàng kiến thức Đông phuơng!

HUYỀN KHÔNG THẤT CẢNH

1. Pháp Vũ Đường

duyên thiền ghé lại cõi trầm luân
hiện pháp như lôi, như vũ vân
nở đóa hữu tình trên sỏi đá
trồng cây vô niệm giữa tham sân
phiêu phiêu mây nhẹ nâng tình thức
hốt hốt mưa lành tưới đạo âm
thi kệ tiêu dao phương ngoại vật
giọt sương mà đọng hải triều âm!

Chân Nhân

Ta là chân nhân, là cỏ rêu bé mọn
Là phượng hoàng, đỉnh núi lạ về chơi
Cất cánh rợp giữa huy hoàng mộng triệu
Rồi bay đi, mất hút cõi con người!

Để Yên Cho Cái ‘Ta’ Biến Mất

...Tiến trình diễn ra khi cái ‘ta’ biến mất. Khi bạn còn đòi hỏi này nọ, thì bạn vẫn còn đó. Khi bạn còn sân, là bạn còn ở đó. Khi bạn còn tham, là bạn còn ở đó. Khi bạn chán nản, là bạn còn ở đó. (Khi còn những chướng ngại gắn liền với cái ‘ta’, thì ta còn ở đó). Tất cả những điều đó còn tạo kèm thêm một cảm nhận về một cái ‘ta’, và cái ‘ta’ đó cho rằng nó sở hữu mọi thứ của nó và nó vẫn luôn can dự vào mọi thứ mọi sự. Bạn chính là chướng ngại của mình. Và bạn không thể đơn giản trốn đi đâu được: có đi đâu bạn cũng mang theo cái ‘ta’ theo bạn... 

Sống trong thời gian thật

Ngài Dogen cho chúng ta biết rằng muốn thực hiện việc đó, chúng ta chỉ cần hòa mình trong đại dương ảnh hiện tất cả chúng sanh. Tất cả mỗi người trong chúng ta đều hòa mình trong đại dương đó.
Dù không thể chứng minh, chúng ta có thể cảm nhận có một thế giới đẹp đẽ mà chúng ta không thể tiếp cận bằng ý thức. Đựơc sống trong sự bao la của đời sống là mục đích chúng ta có thể hướng đến. Nhưng chúng ta không nên điên rồ tìm cách đạt đến, vì đời sống vốn đã sẵn đủ ngay ở đây và bây giờ. Đó là ở trong phút giây hiện tại – ở trong thời gian không thời gian.

Tuệ giác trong một ngày bình thường

...Tôi không nghĩ thiền tập dạy ta trốn tránh khổ đau, hay để trở thành hoặc đạt được một điều gì đó, mà ngược lại là để ta thật sự có mặt với những gì đang xảy ra. Một ý thức sáng tỏ về khổ đau sẽ giúp tâm từ của mình mở rộng ra và giúp ta thấy được một hạnh phúc lớn. Như các thiền sư thường nhắc nhở, sự an lạc chân thật chỉ có thể phát xuất từ ý thức khổ đau. Nhưng chúng ta cũng nên nhớ rằng ta biết có mặt với khổ đau chứ không phải ta sống trong khổ đau. Chất liệu của khổ đau có thể là năng lượng giải thoát, nó giúp ta nhìn sâu hơn và mở ra cho mình những con đường giải thoát mới...