Con đường trung đạo

“Người biết canh tâm mình sẽ thoát khỏi lưới Ma Vương”. Tuy nhiên, cái biết ấy cũng chính là tâm, thế thì ai đang quan sát tâm? Những ý tưởng như vậy có thể khiến bạn cực kỳ rối trí. Tâm là một thứ; cái biết là thứ khác; nhưng cái biết ấy lại xuất phát từ chính cùng một cái tâm. Vậy thế nào là biết tâm mình? Đối diện với các cảm xúc và trạng thái tâm là thế nào? Khi không có cảm xúc phiền não thì như thế nào? Cái hiểu tất cả những điều đó, chính là “cái biết”. Cái biết quan sát tâm, và từ cái biết này, trí tuệ sẽ khởi sanh. Tâm là cái suy nghĩ và bị mắc kẹt trong các cảm xúc, cái này theo sau cái khác – giống y như con trâu của chúng ta. Bất cứ hướng nào nó lang thang tới, hãy luôn để mắt đến nó. Làm thế nào mà nó lang thang đi mất? Nếu nó bén mảng đến ruộng lúa, hãy quát nó. Nếu nó không nghe lời, nhặt cây roi và quất nó một cái. Đó chính là cách bạn vô hiệu hóa ái dục.
Huấn luyện tâm mình cũng không khác. Khi tâm có một cảm xúc và ngay lập tức bám víu vào cảm xúc ấy, công việc của “cái biết” là dạy nó. Hãy kiểm tra, xem xét trạng thái tâm ấy xem nó là tốt hay xấu...

Điều Kỳ Diệu của Giáo Pháp Như Lai - Ngài Tam Tạng thứ 10 Sundara Tipiṭakadhara

 Ban biên tập "Cội Nguồn" xin được lược trích ghi chép lại những lời chỉ dạy của Ngài  Tam Tạng thứ 10 trong buổi pháp đàm tổ chức tại Tu viện Sydney Burmese Buddhist Vihara ngày chủ nhật 20/05/2018 vừa qua, được thông dịch từ Sư Thiện Đức. Xin chia sẻ với bạn bè đồng đạo, nếu có điều gì sai sót mong bạn đọc thông cảm bỏ qua và chúng con cũng xin sám hối Ngài nếu chúng con không ghi được lời dạy của Ngài một cách hoàn toàn trung thực.

BẢN ĐỒ TÂM LINH (Căn trần thức - Tứ Diệu Đế - Tứ Niệm Xứ)

CĂN-TRẦN-THỨC

Thế giới biểu hiện sự vận hành hỗ tương giữa lục căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý).  Lục trần (sắc, thinh, hương, vị, xúc, và pháp). Lục thức (nhãn thức, nhĩ thức, tỷ  thức, thiệt thức, thân thức và ý thức) gọi là 18 giới.

Nhưng yêu đời bể khổ/ Ta chọn kiếp phù du

Người gặp người trong đời đau khổ,
Người gặp người trong đời khổ đau
Người ngàn xưa ngàn sau yêu nhau
Dắt dìu nhau qua cuộc bể dâu

Hòa Thượng Viên Minh có đoạn thơ tôi rất thích:
"Nhưng yêu đời bể khổ
  Ta chọn kiếp phù du"*

 Trong cuộc sống ta chạy theo cơm áo gạo tiền mà quên rằng ngoài trách nhiệm với bản thân, chúng ta còn có trách nhiệm đối với nhân quần xã hội chúng sinh nữa. Trong khả năng làm gì được cho đời thì đừng bỏ qua. Thân người khó được chánh pháp khó gặp cơ hội sống thiện không nhiều.

Con Đường Niết Bàn - Phẩm hạnh A La Hán

Tất cả các pháp hữu vi [1] đều vô thường,
Tất cả các pháp hữu vi đều đau khổ
Tất cả các pháp, hữu vi và vô vi, đều vô ngã."
-- Kinh Pháp Cú

NGŨ UẨN - THẬP NHỊ NHÂN DUYÊN VÀ NGŨ UẨN

Ngũ uẩn bắt nguồn từ sự vận hành của  các tâm sở biến hành cơ bản xúc, thọ, tưởng, tư mà biến thành uẩn. Vì vậy, hiểu được đặc tính, tướng trạng, tác dụng và sự vận hành của các tâm sở mà chúng ta đã bàn ở trên thì sẽ dễ dàng hiểu sự tập khởi của ngũ uẩn. Chúng ta có thể so sánh như sau:

   Xúc   →   Thọ    →   Tưởng   →   Tư

                                                     ↓              ↓                ↓                ↓

        Sắc uẩn   Thọ uẩn  Tưởng uẩn  Hành uẩn   

Nhiều tôn giáo và triết thuyết Đông Tây chủ trương con người có một linh hồn hay bản ngã vĩnh hằng. Thực ra, đó chỉ là những giả thuyết có từ niềm tin tín ngưỡng hay suy luận triết học hơn là sự kiện có thực. Khổ thay, chính vì niềm tin này mà con người dựng lên và bám dính vào cái gọi là “Ta, Của Ta và Tự Ngã Của Ta” để rồi tự đánh lừa mình trong ảo tưởng của chính mình mà hậu quả chỉ kéo dài thêm luân hồi sinh tử, phiền não khổ đau.